Landschapsgebieden
De landschapsteams leveren zelf een begrenzing per landschap aan: kust, rivieren, veen en zand. Die vier zijn de indeling (#760) waarop de indicatoren worden gerapporteerd. De reden om ze aan te houden en niet de zelfgebouwde indeling van Landschapsregio’s is aansluiting: de teams hebben hun eigen berekeningen op deze grenzen geaggregeerd.
De gebieden staan in SourceData/Landschap.dms als Landschapsgebieden.
Ze overlappen elkaar, en dat bepaalt de opzet
Dit is het wezenlijke verschil met de indeling van #705. Die is een partitie: elke cel hoort bij precies een landschap. Deze vier overlappen elkaar wel, gemeten op het raster:
| paar | overlap |
|---|---|
| kust en zand | 113.646 ha |
| kust en veen | 139.216 ha |
| rivieren en veen | 69.919 ha |
| veen en zand | 97.372 ha |
Kust en rivieren raken elkaar niet, rivieren en zand vrijwel niet.
Een cel kan dus bij twee landschappen horen, en dan kan er geen gedeelde kolom zijn die per cel zegt in welke regio hij ligt. Elk landschap staat daarom als een eigen eenheid van een regel met alleen een masker. De indicatorentabel wordt per landschap uitgedraaid, met dezelfde machinerie als voor Nederland, en optellen over de landschappen is per constructie onmogelijk. Dat is ook precies de bedoeling: de getallen mogen niet bij elkaar worden opgeteld.
Hoe je een landschapstabel maakt
De keuze staat in ModelParameters/Advanced/IndicatorRegio_ref, met de waarden Landschap_Kust, Landschap_Rivieren, Landschap_Veen en Landschap_Zand. Die parameter is ook met de omgevingsvariabele IndicatorRegio te zetten, net als ExportZichtjaar, zodat de vier runs te scripten zijn zonder de configuratie te bewerken.
Elke run schrijft twee tabellen: Indicatoren_<indeling> voor het gekozen landschap en NationaleIndicatoren voor heel Nederland. Vier runs geven dus de vier landschappen plus, vier keer, dezelfde landelijke tabel.
De vier begrenzingen
| landschap | bron | gerasterd | waarvan binnen Nederland |
|---|---|---|---|
| kust | Landschap_Kust_20260903.shp | 1.811.344 ha | 901.219 ha |
| rivieren | Landschap_Rivieren_20260903.shp | 351.657 ha | 351.338 ha |
| veen | Landschap_Veen_20260904.gpkg | 609.570 ha | 609.549 ha |
| zand | Zand_Claimregios_20260708.shp | 1.668.976 ha | 1.667.916 ha |
Kust is een begrenzing van het kustsysteem en niet van de kustzone op land: de helft ervan ligt op zee. De levering is 1.836.437 ha; het verschil met de 1.811.344 hierboven is de 25.094 ha die ten oosten van x 280.000 buiten het modelraster valt.
Zand heeft geen eigen bestand gekregen. De levering van #760 is geometrisch identiek aan Zand_Claimregios_20260708.shp die al op de share stond, dus de configuratie wijst daarnaar.
Veen: de peilvakken plus de gebieden zonder peilvak
De veenbegrenzing is Afbakening_veen_inclzonderpv.gpkg (levering van 4 september 2026), 608.567 ha als vereniging: de peilvakken en de gebieden zonder peilvak samen. Het geheel ligt volledig binnen de acht deelgebieden van samen 732.022 ha.
De 11.336 polygonen overlappen elkaar onderling: hun oppervlakken tellen op tot 713.285 ha terwijl de vereniging 608.567 is. Voor een masker maakt dat niet uit, want daar telt alleen of een cel erin ligt.
De laag heeft 2.111 gaten, samen 140.134 ha, met een mediaan van 0,31 ha en een grootste van 18.233 ha. Ze worden niet allemaal gedicht: district_8 op het complement zoekt de aaneengesloten stukken buiten de begrenzing, en alleen stukken kleiner dan Veen_GatenDrempel worden opgevuld. Op 10 ha vallen 1.604 gaten binnen de drempel, samen 1.889 ha op de vector en 1.000 ha op het raster. Dat het raster lager uitkomt is het verschil tussen een binnenring en een aaneengesloten stuk van 25 meter: een gat dat via een smalle opening met de buitenwereld verbonden is telt daar niet als gat.
Wat er buiten valt
Van Nederland valt 359.905 ha buiten alle vier de landschappen. Anders dan bij de indeling van #705 is dat geen restklasse maar gebied waarover geen enkel team iets zegt. Die hectares komen in de landelijke tabel terug en in geen enkele landschapstabel. Vier landschapstabellen naast elkaar geven dus niet heel Nederland, in twee richtingen niet: er ontbreekt gebied en er is dubbeltelling.
Controle
De rastering is naast een meting op de shapes zelf gelegd. Rivieren, zand en veen komen overeen tot op de rastering: 351.657 tegen 351.655, 1.668.976 tegen 1.668.981 en 354.144 tegen 354.173 ha. Kust wijkt 25.094 ha af en dat is exact het deel buiten het modelraster.
De veentabel is inhoudelijk getoetst voor WLO_hoog_BAU in Y2040. Veen beslaat 10,2 procent van Nederland, en de algemene indicatoren liggen daar dicht bij: verstedelijking 15,2 procent, nieuwe natuur 11,9 en overstromingsschade 10,4. De veenspecifieke indicatoren steken er ver bovenuit, met 76,1 procent van de SOMERS-emissies en 91,7 procent van de veenreserve. Dat is de bevestiging dat het masker op de goede plek ligt.
Verantwoording
De keuzes hierboven zijn gemaakt in de volgende issues; daar staat de afweging en de meting die eraan ten grondslag ligt.
- #705: de landsdekkende partitie in landschapsregio’s, waarvan deze vier begrenzingen het verschil markeren.
- #760: de begrenzingen van de landschapsteams als indeling voor de indicatorentabellen, elk als eenheid van een regel met een masker.