Restricties
De restrictie- en stimulikaarten van RSopen worden niet in het model gemaakt maar in een apart GeoDMS-project, pbl-nl/model-RS-RuimtelijkeRestricties. Dat project vertaalt ruimtelijk beleid van de EU, het Rijk en de provincies naar booleaanse kaarten op het raster van 25 meter: per sector en per klasse of een cel restrictief is (ontwikkeling niet of beperkt toegestaan) of stimulerend (ontwikkeling gewenst). RSopen leest die kaarten als invoer. Deze pagina beschrijft hoe de kaarten worden opgebouwd, wat erin zit en wat RSopen ermee doet.
De pagina volgt de configuratie van de tak 5-herziening-restricties van die repo, de stand van pull request pbl-nl/model-RS-RuimtelijkeRestricties#8.
In het kort
Elke beleidslaag is een regel in een van twee tabellen, een voor de rijkslagen en een voor de provinciale lagen. Een regel geeft per sector de klasse, met het artikel van de regeling en een toelichting die zegt waarom de laag in die klasse staat. De kaart van een sector en een klasse is de vereniging van alle lagen die voor die sector die klasse hebben. De configuratie haalt haar bronnen zelf op bij de bronhouders en leest ze met de peildatum in de bestandsnaam, zodat een levering later na te rekenen is.
Sectoren en klassen
De configuratie maakt kaarten voor vijf sectoren: Wonen, Werken (bedrijventerreinen), Verblijfsrecreatie, Wind en Zon. Welke worden weggeschreven staat in de kolom Exporteren van Classifications/Actoren/Sector. Voor waterberging schrijft de levering lege kaarten weg, omdat RSopen voor elke gealloceerde sector behalve landbouw een kaart per klasse verwacht.
Een restrictie heeft een van vier klassen. De klasse volgt wat de regeltekst zegt:
| Klasse | Wat de regel zegt | Voorbeelden |
|---|---|---|
| ZeerHard | De regel sluit de functie uit, zonder uitzondering of met alleen een uitzondering voor bijzondere gevallen: groot openbaar belang, geen reëel alternatief, compensatie, de ontheffing van Bkl 5.166 bij een onevenredige belemmering, de algemene ontheffing van een verordening. Ook waar de functie alleen kan als het object zelf wijkt, zoals een woonwijk op het spoor of op een dijk. | Natura 2000, kustfundament, Waddenzee, militaire terreinen, rivierbed, de primaire kering zelf, het natuurnetwerk en de waterwingebieden in de meeste provincies |
| Hard | De regel sluit de functie uit, behalve met een toestemming die een gewoon project onder voorwaarden kan krijgen: een vergunning van de beheerder van een waterkering, weg, spoorweg of water, een monumentenvergunning, een verklaring van geen bezwaar. | beperkingengebieden van rijkswegen en rijkswateren, beschermingszone A van de primaire keringen, rijksmonumenten, de zones van het LIB Schiphol voor wonen |
| Middel | Een inhoudelijke toets die de ontwikkeling kan tegenhouden: geen afbreuk aan de waarden, een richtwaarde, alleen kleinschalig. | werelderfgoed, beschermde stads- en dorpsgezichten, beschermingszone B, de magneetveldzone voor wonen, weidevogelgebieden, beschermd landschap en nationale landschappen |
| Zacht | Een regel die alleen rekening houden, motivering of inpassing vraagt, of een toets die een gewone ontwikkeling vrijwel altijd haalt. | aardkundige waarden, explosieaandachtsgebied C, het Waddengebied, de meeste stiltegebieden |
Daaroverheen geldt een houdbaarheidsregel: provinciaal beleid is hooguit Middel, voor alle sectoren. Dat gaat over weidevogel- en akkervogelgebieden, landschap, cultuurhistorie en groen erfgoed, aardkundige waarden, grondwaterbescherming buiten de waterwingebieden, groene buffers tussen steden, sectorbeleid voor glastuinbouw, boom-, sier- en bollenteelt en bedrijvengebied, en reserveringen voor waterberging. Zulk beleid verschuift over de looptijd van het model; de regel rust op een meting van wat er sinds 2012 is gebouwd binnen de provinciale lagen van 2010 tot 2016 (pbl-nl/model-RS-RuimtelijkeRestricties#7). Bij werelderfgoed volgen wonen, wind en zon de regeltekst en zijn werken en recreatie hooguit Middel.
Verstedelijkingsbeleid, zoals bundeling, programmering en de ladder duurzame verstedelijking, staat niet in de tabellen: dat simuleert RSopen zelf. Hoe RSopen een klasse gebruikt speelt bij de indeling geen rol. De klasse zegt wat de regel zegt; welke klassen een cel uitsluiten is een keuze per variant in RSopen.
Een stimulus heeft een van drie klassen: Hard, Middel of Zacht. Stimuli werken omgekeerd: ze markeren waar de regel de functie juist wil, zoals aangewezen windgebieden, gebieden voor zonneparken, bedrijventerreinen en locaties voor verblijfsrecreatie.
Opbouw van de configuratie
De configuratie volgt de standaardindeling van een GeoDMS-project; cfg/main.dms includeert alleen.
| Onderdeel | Inhoud |
|---|---|
ModelParameters | De paden, de peildatum van de bronnen, de datums waarop de gelezen versies van de regelingen golden, en in ModelParameters/Categorisering de twee tabellen. |
Units, Classifications, Geography | Eenheden, de klassen en de sectoren, het raster. |
SourceData | Alle bronnen: lezen en vergridden. SourceData/Ophalen/Alles haalt een nieuwe stand op. |
Templates | De berekeningen die per tabel, provincie, sector en klasse terugkomen. |
Analysis | De kaarten per klasse en sector. |
Output | De levering. Output/Levering/Alles schrijft de kaarten en het leveringsrapport in een aanroep in dezelfde map. |
Het script dat bijlage III van de Omgevingsregeling ophaalt staat in scripts/ naast cfg.
De twee tabellen
ModelParameters/Categorisering/Rijk heeft een regel per rijkslaag, met de soort (Restricties of Stimuli), de groep van de bron, de naam, de kaartlaag als expressie (ref), per sector de klasse, het artikel en de toelichting. ModelParameters/Categorisering/PRV heeft een regel per provinciale laag, met de soort, de provincie, het bronbestand en de laagnaam, per sector de klasse, het artikel, het niveau en de sleutel van de laag in de verordening (dso_niveau, dso_sleutel) en de toelichting. Een lege klasse betekent dat de laag voor die sector niet meetelt. Een laag die voor een sector in twee klassen valt, staat er twee keer in.
Beide tabellen worden bij het lezen getoetst: een onbekende soort, een klasse die bij de soort niet bestaat, een onbekend DSO-niveau of een niveau zonder sleutel stopt de run (Ongeldig).
Templates/Rijk_Categorisering_T en Templates/Provincie_Categorisering_T maken per sector en klasse de vereniging van de lagen met die klasse; een klasse zonder lagen is een lege kaart. Templates/Restricties_T en Templates/Stimuli_T nemen daar per sector de vereniging van de rijkskaart en de twaalf provinciale kaarten (Totaal). Conceptueel:
Restricties_Wonen_ZeerHard = Rijk/ZeerHard OF Groningen/ZeerHard OF Fryslân/ZeerHard OF ... OF Limburg/ZeerHard
De klassen sluiten elkaar niet uit: een cel kan in ZeerHard en in Zacht liggen, als twee lagen haar verschillend indelen. Welke klassen samen gelden, beslist RSopen per variant.
Dertien provinciale regels gelden voor wind of zon alleen buiten de stimuli van dezelfde provincie voor die sector (ModelParameters/Categorisering/Behalve_stimuli). Zo laat Groningen grote windturbines alleen toe in de aangewezen windgebieden: het ambtsgebied is voor wind een restrictie op Zacht, behalve in die windgebieden, die als stimulus in de tabel staan. Bij zon gaat het om het ambtsgebied, de landbouwgrond, het landelijk gebied of de grond buiten bestaand stedelijk gebied waar de verordening zonneparken alleen op aangewezen plekken toelaat. Staat een regel uit deze lijst niet in de tabel, dan stopt de run, zodat een hernoemde sleutel zijn uitzondering niet stil verliest.
Vergridding
Elke laag wordt met poly2grid naar het raster van 25 meter gebracht: een cel telt als haar middelpunt in een vlak ligt. Lijnen, zoals de buisleidingen, worden in segmenten geknipt en om de 12,5 meter bemonsterd, de halve celmaat, zodat elke cel waar de lijn door loopt meetelt. De hoogspanningslijnen krijgen aan weerszijden de rekenafstand van de netkaart als buffer. Een monumentpunt maakt de hele cel van 625 vierkante meter restrictief.
Bij de primaire waterkeringen is de kering zelf de kruinlijn met 50 meter aan weerszijden (ModelParameters/Waterkeringen/Kruinbuffer_m), plus de kernzone uit de legger van het waterschap binnen 150 meter van de kruinlijn (Zoekafstand_m). De buffer vangt de waterschappen op die hun legger nog niet aan PDOK leveren, de zoekafstand houdt de zones van regionale keringen erbuiten. Keringen in beheer van het Rijk komen uit de Omgevingsregeling.
Waar de regel alleen buiten stedelijk gebied geldt, zoals bij het kustfundament, staat de begrenzing bebouwd gebied van 2022 in de expressie van de laag; dat is dezelfde afleiding die RSopen als bestaand bebouwd gebied gebruikt.
Controles
Elke selectie die een kaart voedt, stopt de run als ze leeg is, zodat een bron die niet gelezen is nooit stil een lege kaart oplevert. Bij een laag uit een WFS haalt het ophalen ook het aantal objecten volgens de dienst op, en de lezer toetst of het bestand er zoveel heeft, want een dienst kan een antwoord afkappen.
Bronnen
De configuratie haalt haar bronnen zelf op met SourceData/Ophalen/Alles. Een download komt eerst in LocalData binnen (ModelParameters/Bronnen/OphaalMap), onder een tijdelijke naam tot hij compleet is, met de datum van vandaag in de naam; een bestand dat er al staat wordt nooit overschreven. Een gewone run leest alleen uit RestrictiesDataDir, in de themamappen Beleid, Energie, Grondgebruik, Omgeving en RegioIndelingen, met ModelParameters/Bronnen/Peildatum in de bestandsnamen, en schrijft daar niets.
| Bron | Waar vandaan | Waarvoor |
|---|---|---|
| Omgevingsverordeningen van de twaalf provincies | Landelijke Voorziening van het DSO, API Omgevingsdocumenten downloaden, de versie die gold op ModelParameters/DSO/Verordeningen_GeldigOp; vraagt een sleutel | de provinciale lagen |
| Bijlage III van de Omgevingsregeling met de GIO’s | wetten.overheid.nl en de repository van de officiële publicaties, de versie die gold op Omgevingsregeling_GeldigOp; geen sleutel | de werkingsgebieden van het Bkl, het Bal en het Omgevingsbesluit |
| Register Externe Veiligheid | WFS van het REV-portaal, op ModelParameters/ExterneVeiligheid/REV_Peildatum | plaatsgebonden risico 10⁻⁶, aandachtsgebieden van het Basisnet, civiele explosieaandachtsgebieden, buisleidingen |
| Natura 2000 | RVO via PDOK | Natura 2000 |
| Primaire waterkeringen | Het Waterschapshuis via PDOK, de keringen en de waterstaatkundige zoneringen | de kering zelf, beschermingszone A en B |
| Rijksmonumenten en beschermde stads- en dorpsgezichten | WFS van de RCE | monumenten en gezichten |
| Hoogspanningslijnen | netkaart van het RIVM, WFS | magneetveldzone |
| Luchthavenindelingbesluit Schiphol | GML van ruimtelijkeplannen.nl | de zones en toetsvlakken van het LIB |
| Regionale luchthavens die het Rijk aanwijst | contourbestanden in de brondata | Maastricht, Eelde, Lelystad, Rotterdam en Eindhoven |
| Luchthavens die de provincies aanwijzen | geodiensten van de provincies, en de INSPIRE-set geluidszones op PDOK voor de luchthavens die alleen daar staan | provinciale luchthavens |
| Omgevingsverordening Zeeland | geodienst van de provincie | de Zeeuwse lagen die het DSO alleen als afbeelding heeft |
| Provinciegrenzen | Kadaster, Bestuurlijke gebieden, via PDOK | het ambtsgebied van een verordening |
| Landbouwgrond | Basisregistratie Gewaspercelen, definitieve versie, via PDOK; bouwland, grasland en braakland | zon op landbouwgrond |
| Begrenzing bebouwd gebied | eigen afleiding, dezelfde als in RSopen | lagen die alleen buiten stedelijk gebied gelden |
| NOVEX-woningbouwlocaties | BZK via het Nationaal Georegister, uit de brondata van de plancapaciteit | stimulus voor wonen |
ModelParameters/DSO/PRV_bron kiest waar de provinciale lagen vandaan komen: dso, de verordeningen hierboven, of export, de handmatige exports uit het Omgevingsloket van 2025. Bij dso komt een regel zonder sleutel uit het bronbestand; dat zijn alleen de Zeeuwse regels uit de geodienst. De schakelaar blijft voor de meting van het verschil tussen de twee bronnen (pbl-nl/model-RSopen#13).
De rijkslagen
De tabellen hieronder zijn uit ModelParameters/Categorisering/Rijk gehaald, zonder de toelichting; die staat per regel in de tabel zelf. Een lege cel betekent dat de laag voor die sector niet meetelt. De rijkslagen zijn rij voor rij getoetst tegen de geldende wettekst (pbl-nl/model-RS-RuimtelijkeRestricties#5).
EU en externe veiligheid
| Laag | Wonen | Werken | Recreatie | Wind | Zon | Artikel |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Natura 2000 | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | Middel | ZeerHard | Omgevingswet 5.1, Bkl 8.74b, 10.24 |
| Plaatsgebonden risico 10⁻⁶ | ZeerHard | Middel | ZeerHard | Bkl 5.7, 5.10, 5.11 | ||
| Brand- en explosieaandachtsgebieden Basisnet | Zacht | Zacht | Zacht | Bkl 5.14, 5.15 |
De laag plaatsgebonden risico is de unie van de risicocontouren langs de routes van het Basisnet, rond inrichtingen en rond buisleidingen. De contouren van windturbines blijven erbuiten, omdat RSopen de afstanden rond windturbines zelf rekent (pbl-nl/model-RS-RuimtelijkeRestricties#1).
Besluit kwaliteit leefomgeving, Besluit activiteiten leefomgeving en Omgevingsbesluit
| Laag | Wonen | Werken | Recreatie | Wind | Zon | Artikel |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Kustfundament | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | Bkl 5.40, 5.166 | |
| Waddenzee | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | Bkl 5.129d, 5.166 |
| Militaire terreinen en terreinen met een militair object | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | Bkl 5.151, 5.166 |
| Explosieaandachtsgebied A | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | Bkl 5.28, 5.29 lid 1 onder a | ||
| Explosieaandachtsgebied B | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | Bkl 5.28, 5.29 lid 1 onder b | ||
| Onveilig gebied schietbaan | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | Bkl 5.152, 5.166 |
| Kernzone hoofdspoorweg | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | Hard | Bal 9.31, Bkl 8.2 |
| Overwegzone hoofdspoorweg | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | Hard | Bal 9.31, Bkl 8.2 |
| Natuur- en recreatiegebied Midden-IJsselmonde | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | Bkl 5.144, 5.166 |
| Natuur- en recreatiegebied Schiebroekse en Zuidpolder | Middel | Middel | Middel | Middel | Middel | Bkl 5.145 |
| Natuur- en recreatiegebied Schiezone | Middel | Middel | Middel | Middel | Middel | Bkl 5.146 |
| Werelderfgoederen | Middel | Middel | Middel | Middel | Middel | Bkl 5.131, 7.4 |
| Rivierbed grote rivieren | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | Bkl 5.41a, 5.46, 5.166 |
| Kernenergie | Middel | ZeerHard | Bkl 5.158 | |||
| Explosieaandachtsgebied C | Zacht | Zacht | Zacht | Bkl 5.29 lid 1 onder c | ||
| IJsselmeergebied | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | Bkl 5.49, 5.166 |
| Reserveringsgebieden buisleidingen, hoofdspoorweg en autowegen | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | Bkl 5.134, 5.138, 5.166 |
| Reserveringsgebieden rivieren | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | Middel | Middel | Bkl 5.42, 5.47, 5.166 |
| Beperkingengebied hoofdspoorweg | Middel | Middel | Middel | Middel | Middel | Bal 9.31, 9.32, Bkl 8.2 |
| Waddengebied | Zacht | Zacht | Zacht | Middel | Zacht | Bkl 5.129b, 5.129c |
| Vestigingsplaatsen grootschalige elektriciteitsopwekking | Middel | Middel | Middel | Bkl 5.157 | ||
| Laagvliegroute | ZeerHard | Bkl 5.154, 5.166 | ||||
| Radarverstoringsgebied windturbines | Zacht | Bkl 5.155, Omgevingsbesluit 4.28 | ||||
| Radarverstoringsgebied bouwwerken | Middel | Bkl 5.155, Omgevingsbesluit 4.28 | ||||
| Verstoringsgebied zend- en ontvangstinstallaties | ZeerHard | Bkl 5.153, 5.166 | ||||
| Radarverstoringsgebied windturbines burgerluchtvaart | Zacht | Bkl 5.161a, 5.155 | ||||
| Radarverstoringsgebied bouwwerken burgerluchtvaart | Middel | Bkl 5.161a, 5.155 | ||||
| Verstoringsgebied windturbines voor apparatuur luchthavens | Middel | Bkl 5.161a, bijlage XVa | ||||
| Verstoringsgebied hoogte bouwwerken voor apparatuur luchthavens | Zacht | Zacht | Zacht | Middel | Bkl 5.161a, bijlage XVa | |
| Verstoringsgebied bouwwerken voor apparatuur luchthavens | Middel | Middel | Middel | Middel | Middel | Bkl 5.161a, bijlage XVa |
| Waterkeringen Rijk: de kering zelf | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | Omgevingsregeling 2.4, Bal 6.18, Bkl 5.38 |
| Beperkingengebied waterkeringen Rijk | Hard | Hard | Hard | Hard | Hard | Bal 6.18, Bkl 5.38, 8.84 |
| Beperkingengebied kanalen Rijk | Hard | Hard | Hard | Hard | Hard | Bal 6.17, Bkl 8.84 |
| Beperkingengebied rijkswateren | Hard | Hard | Hard | Hard | Hard | Bal 6.6, 6.17, Bkl 8.84 |
| Beperkingengebied rijkswegen | Hard | Hard | Hard | Hard | Hard | Bal 8.16, Bkl 8.2 |
| Aanleggebied compensatie duin | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | Bkl 5.142, 5.166 |
| Aanleggebied Maasvlakte 2 | ZeerHard | ZeerHard | Bkl 5.141, 5.166 |
Luchthavenindelingbesluit Schiphol
| Laag | Wonen | Werken | Recreatie | Wind | Zon | Artikel |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Luchthavengebied | Hard | Middel | Hard | Wet luchtvaart 8.5, 8.9, LIB 2.1.1 | ||
| Sloopzone woningen vanwege externe veiligheid (zone 1) | Hard | Hard | Hard | LIB 2.2.1, 2.2.1e | ||
| Sloopzone woningen vanwege geluid (zone 2) | Hard | LIB 2.2.1a, 2.2.1e, Bkl 3.21 | ||||
| Beperkingengebied kwetsbare objecten (zone 3) | Hard | Middel | Hard | LIB 2.2.1b, 2.2.1e | ||
| Beperkingengebied geluidgevoelige gebouwen (zone 4) | Hard | LIB 2.2.1c, 2.2.1e, Bkl 3.21 | ||||
| Afwegingsgebied geluid en externe veiligheid (zone 5) | Hard | Zacht | Zacht | LIB 2.2.1d, 2.2.1e | ||
| Toetsvlakken voor de hoogte van objecten | Zacht | Zacht | Zacht | Hard | LIB 2.2.2, 2.2.4, Wet luchtvaart 8.9 | |
| Buitenste horizontale vlak | Middel | LIB 2.2.2, 2.2.4, Wet luchtvaart 8.9 |
Voor wonen staan de zones van het LIB op Hard en niet op ZeerHard, omdat afwijken kan met een verklaring van geen bezwaar.
Monumenten, waterkeringen, buisleidingen en hoogspanning
| Laag | Wonen | Werken | Recreatie | Wind | Zon | Artikel |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Buisleidingen | ZeerHard | Hard | Hard | Hard | Hard | Bkl 5.18, 5.19 |
| Rijksmonumenten (punten) | Hard | Hard | Hard | Omgevingswet 5.1, Bkl 8.80 | ||
| Rijksmonumenten (contouren) | Hard | Hard | Hard | Hard | Hard | Omgevingswet 5.1, Bkl 8.80 |
| Beschermde stads- en dorpsgezichten | Middel | Middel | Middel | Middel | Middel | Omgevingswet 2.34, Bkl 5.130 |
| Primaire waterkeringen: de kering zelf | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | ZeerHard | Bkl 5.38, waterschapsverordening |
| Primaire waterkeringen: beschermingszone A | Hard | Hard | Hard | Hard | Hard | Bkl 5.38, waterschapsverordening |
| Primaire waterkeringen: beschermingszone B | Middel | Middel | Middel | Bkl 5.38, waterschapsverordening | ||
| Magneetveldzone hoogspanningsverbindingen | Middel | Informatiebrief voorzorgbeleid magneetvelden (2023) |
De magneetveldzone is een advieszone en geen beschermingsregime, en geldt alleen voor wonen.
Regionale luchthavens
De geluidszones rond de regionale luchthavens gelden alleen voor wonen.
| Luchthaven | Binnenste zone | Middelste zone | Buitenste zone | Artikel |
|---|---|---|---|---|
| Maastricht, Groningen Eelde, Lelystad, Rotterdam | Lden 70 dB(A) en hoger: ZeerHard | 56 tot 70 dB(A): Middel | 48 tot 56 dB(A): Zacht | Besluit burgerluchthavens 12 en 19, het luchthavenbesluit |
| Luchthavens die de provincies aanwijzen | Lden 70 dB(A) en hoger: ZeerHard | 56 tot 70 dB(A): Middel | 48 tot 56 dB(A): Zacht | Besluit burgerluchthavens 12 en 19 |
| Eindhoven | 65 Ke en hoger: Hard | 45 tot 65 Ke: Middel | 35 tot 45 Ke: Middel | Besluit militaire luchthavens, Wet luchtvaart 10.17 |
Bij Eindhoven staat de binnenste zone op Hard, omdat het Besluit militaire luchthavens een verklaring van geen bezwaar kent.
Stimuli van het Rijk
| Laag | Wonen | Werken | Recreatie | Wind | Zon |
|---|---|---|---|---|---|
| NOVEX-woningbouwlocaties | Zacht |
De NOVEX-locaties zijn zoekgebieden waarbinnen gebouwd gaat worden en geen bouwlocaties, vandaar de laagste klasse. De woningaantallen van de plannen erin staan in de Plancapaciteit.
De provinciale lagen
De provinciale lagen komen uit de omgevingsverordeningen in het DSO. Per verordening leest de configuratie de OW-objecten (gebieden, gebiedengroepen en gebiedsaanwijzingen) en de GIO’s met de vlakken. Een regel van de tabel wijst zijn laag aan met een niveau en een sleutel:
dso_niveau | De sleutel is |
|---|---|
gebied | de noemer van een gebied |
groep | de noemer van een gebiedengroep |
aanwijzing | de naam van een gebiedsaanwijzing, zoals een functie of een omgevingsnorm |
gio | de naam van het GIO-bestand |
ambtsgebied | de hele provincie, uit de provinciegrenzen van het Kadaster |
landbouwgrond | de landbouwgrond uit de BRP binnen de provincie |
Elke combinatie van verordening, niveau en sleutel wordt een keer vergrid, ook als meer regels haar gebruiken.
De indeling is gemaakt na een volledige lezing van alle regels per werkingsgebied in de twaalf verordeningen, en getoetst met een tweede lezing die de tabel niet kende; waar de twee verschilden, besliste een derde lezing op de regeltekst (pbl-nl/model-RS-RuimtelijkeRestricties#5).
| Provincie | Regels restricties | Regels stimuli |
|---|---|---|
| Drenthe | 67 | 0 |
| Flevoland | 20 | 2 |
| Fryslân | 20 | 2 |
| Gelderland | 32 | 0 |
| Groningen | 46 | 10 |
| Limburg | 14 | 0 |
| Noord-Brabant | 19 | 0 |
| Noord-Holland | 35 | 3 |
| Overijssel | 32 | 4 |
| Utrecht | 39 | 3 |
| Zeeland | 19 | 4 |
| Zuid-Holland | 64 | 14 |
Wat provinciaal op ZeerHard staat, is vooral het natuurnetwerk met de provinciale categorieën daarvan en de waterwingebieden. Verder de gereserveerde tracés en zones voor provinciale wegen en spoor in Groningen, Limburg en Noord-Brabant, het profiel van vrije ruimte van de primaire keringen in Groningen, de strandzonering in Noord-Holland en het natuurstrand in Zeeland, en voor wonen en recreatie de risicogebieden externe veiligheid van de Zuid-Hollandse havens en het industrieterrein van provinciaal belang in Noord-Holland. Voor wind komen daar onder meer het verbodsgebied voor windturbines op de Veluwe, het beschermingsgebied van de Einstein Telescope in Limburg, de stiltegebieden in Noord-Holland en Noord-Brabant en de provinciale vaarwegen en meren in Fryslân bij.
Voor wind en zon volgen de klassen de regeltekst met dezelfde grenzen als bij de andere sectoren, en het natuurnetwerk telt voor wind en zon zoals voor wonen. Waar een verordening windturbines alleen in aangewezen gebieden toelaat, staat het ambtsgebied voor wind op Zacht, met de aangewezen gebieden als stimulus: die concentratieregel is provinciaal beleid dat over de looptijd van het model kan verschuiven. De regels die de zonneladder van het Rijk uitwerken, op het ambtsgebied en op de landbouwgrond, vragen terughoudendheid maar verbieden geen zonnepark, en staan daarom op hooguit Middel. Op gesloten stortplaatsen is zon Zacht, want de provincies willen daar juist zonneparken.
Stimuli
De stimulikaarten zijn de vereniging van de stimuli van het Rijk (de NOVEX-locaties) en die van de provincies. In de provinciale tabel staan stimuli voor:
- wind: concentratiegebieden, plaatsingszones, voorkeurs- en zoekgebieden en windenergielocaties, meestal op Hard;
- zon: gebieden voor zonneparken, uitzonderingsgebieden op agrarische grond, stedelijk gebied en gesloten stortplaatsen, op Hard of Middel;
- werken: gebieden voor bedrijventerreinen en grote buitenstedelijke bedrijventerreinlocaties, het industrieterrein van provinciaal belang, clusters voor grote ruimtevragers, bedrijvengebied en de havengebieden in Zuid-Holland, op Hard of Middel;
- verblijfsrecreatie: de locaties voor verblijfsrecreatie in Overijssel op Hard, badplaatsen en verblijfsrecreatie in Zeeland en de recreatiezone in Utrecht op Middel;
- wonen: de grote buitenstedelijke woningbouwlocaties in Zuid-Holland, op Hard.
Drenthe, Gelderland, Limburg en Noord-Brabant hebben geen stimuli in de tabel.
Wat zit er in de levering?
Output/Levering/Alles schrijft een map %LocalDataProjDir%/Output/<datum>_<tijd>/ met:
Restricties_<sector>_<klasse>.tif 24 kaarten: Wonen, Werken, Verblijfsrecreatie, Wind, Zon en Waterberging
maal ZeerHard, Hard, Middel en Zacht
Stimuli_<sector>_<klasse>.tif 18 kaarten: dezelfde zes sectoren maal Hard, Middel en Zacht
Leveringsrapport_Restricties.csv
Leveringsrapport_Stimuli.csv
Leveringsrapport_Lagen.csv
Elke kaart is een booleaans raster op 25 meter in RD, met een tfw en een xml. Een cel met de waarde true ligt in minstens een laag die voor die sector die klasse heeft. De xml noemt de GeoDMS-versie, het tijdstip van de run en de peildatums en geldigheidsdatums van de bronnen.
Het leveringsrapport bestaat uit drie tabellen. Leveringsrapport_Restricties.csv en Leveringsrapport_Stimuli.csv geven per sector en klasse het areaal, het deel daarvan binnen bestaand bebouwd gebied, het areaal in een eerdere levering (ModelParameters/VorigeLevering_Restricties en VorigeLevering_Stimuli, uit de brondata van RSopen) en wat erbij komt en wegvalt, in hectare. Leveringsrapport_Lagen.csv zet per vergridde laag het oppervlak van de vlakken naast dat van de cellen; het verschil is wat de vergridding kwijtraakt.
Een levering maken
- Kopieer
cfg/main/ConfigSettings.dms.examplenaarcfg/main/ConfigSettings.dmsen zet de paden:RestrictiesDataDirvoor de bronnen,PlanCapaciteit_DataDirvoor de NOVEX-locaties enRSo_DataDirvoor de eerdere levering waarmee het rapport vergelijkt. - Voor een nieuwe stand van de bronnen: zet
ModelParameters/DSO/Verordeningen_GeldigOpop de datum waarop de verordeningen moeten gelden en vraag/SourceData/Ophalen/Alles. De verordeningen vragen een sleutel van de Landelijke Voorziening in%LocalDataProjDir%/dso_lv_apikey.txt, buiten git; het script leest hem pas bij het draaien, zodat hij niet in een log komt. Kopieer daarna de nieuwe bestanden en mappen (bij de verordeningen alleen de zips) naarRestrictiesDataDiren zetModelParameters/Bronnen/Peildatum,ModelParameters/ExterneVeiligheid/REV_PeildatumenModelParameters/DSO/Omgevingsregeling_GeldigOpop de datum van de download. - Vraag
/Output/Levering/Allesmet GeoDMS 20.23.1 en zoek in het log naar[E]. - Loop het leveringsrapport na en kopieer de restrictiekaarten naar
Beleid/Restricties/<mapnaam>en de stimulikaarten naarBeleid/Stimuli/<mapnaam>in de brondata van RSopen.
Hoe RSopen de kaarten gebruikt
RSopen leest een levering in SourceData/Restricties en SourceData/Stimuli: per sector uit de sectorlijst behalve landbouw en per klasse een tif uit Beleid/Restricties/<levering>/ en Beleid/Stimuli/<levering>/ in de datamap. Welke levering staat in ModelParameters/Restricties_filedate en Stimuli_filedate. De kaarten van wind worden alleen gelezen als wind wordt gealloceerd; de afstanden tot gebouwen, infrastructuur en bestaande turbines rekent RSopen zelf, de beleidsgebieden komen via deze kaarten binnen.
Per variant voegt Templates/VariantData/MaakRestrictieCombinaties_T de klassen die VariantK/RestrictiesVariant_<sector> noemt samen tot een kaart per sector, bijvoorbeeld ZeerHardHardMiddel. De zeef sluit daarmee cellen uit, zie Beschikbaarheid; daar staat ook hoe ZeerHardOokGeldigBinnenHardePlancapaciteit de klasse ZeerHard ook binnen harde plannen laat gelden. De stimuli gaan niet in de zeef maar in de tredes van de geschiktheid, met VariantK/StimuliVariant_<sector> als keuze welke klassen meedoen, zie Tredes.
Iets aanpassen?
De paden staan in pbl-nl/model-RS-RuimtelijkeRestricties, tenzij anders vermeld.
| Wat wil je doen? | Waar zit het? |
|---|---|
| De klasse van een laag wijzigen | De regel in ModelParameters/Categorisering/Rijk.dms of PRV.dms, met de reden in de kolom toelichting |
| Een provinciale laag toevoegen | Een regel in PRV.dms, met dso_niveau en dso_sleutel zoals de laag in de verordening heet |
| Een rijkslaag toevoegen | De bron in SourceData of Templates/Beleid/OmgRecht, en een regel in Rijk.dms met de expressie in ref; een werkingsgebied uit bijlage III ook in SourceData/DSO/Omgevingsregeling_Werken |
| Een uitzondering binnen de stimuli | Een regel in ModelParameters/Categorisering/Behalve_stimuli |
| Nieuwere verordeningen of bronnen | Stap 2 van Een levering maken |
| Een sector wel of niet exporteren | De kolom Exporteren van Classifications/Actoren/Sector |
| Een nieuwe levering in RSopen gebruiken | De map naar Beleid/Restricties/ en Beleid/Stimuli/ in de brondata van RSopen, en in RSopen ModelParameters/Restricties_filedate en Stimuli_filedate op de mapnaam |
Beperkingen
De contouren van de regionale luchthavens lopen achter op de besluiten. Eelde heeft een nieuw luchthavenbesluit waarvan de contouren nog niet als bestand beschikbaar zijn, de Lden-contouren van Rotterdam en Maastricht zijn berekeningen en geen juridisch vlak, en de kaarten van het LIB zijn deels vervangen door nieuwere bijlagen. De obstakelvlakken van de regionale luchthavens staan alleen als kaart in de besluiten en zitten niet in de levering.
In Leveringsrapport_Lagen.csv geeft de laag van de beperkingengebieden van de rijkswegen een vlakoppervlak dat veel groter is dan het raster: het samenvoegen van dat netwerk van vlakken, waarvan een met honderden gaten, faalt in de rapportage. De kaart zelf is goed.