Landgebruikskaart

Terug naar Landbouw methode

Naast deze kaart bestaat er een tweede: de Landgebruikskaart NL2120, die uit deze kaart wordt afgeleid met landbouw als een klasse en natuur uitgesplitst naar beheertype.

Om diverse indicatoren te kunnen berekenen is er een landsdekkende landgebruikskaart nodig. Echter, het resultaat van de stedelijke sectoren is geen landgebruik maar woningen, banen, etc. Om dit vervolgens te kunnen vertalen is de methode van Claassens, Koomen & Rijken (2023) gebruikt om de dominante klasse te bepalen. Echter voor landbouw en natuur gronden is een andere methode ontwikkeld voor deze toepassing.

Gebruikte databronnen:

Naast de kaart houdt het model sinds september 2026 een stand-administratie bij met per cel een fijner type (beheertype, landbouwtype of LGN-klasse) en het jaar van verandering; de vegetatieafhankelijke indicatoren lezen die.

Basisjaar

De landgebruikskaart in het basisjaar (LU_Basisjaar, tot september 2026 gg_basis) is een landsdekkende LU_ModelType-kaart op 25 m (AdminDomain). De berekening staat in BaseData/StartState/Landgebruik (cfg/main/BaseData/Landgebruik.dms). Er zijn twee routes, gekozen met ModelParameters/Landgebruik_Basis.

De BBG-route, de standaard. De vertaaltabellen zijn relatie-attributen: elke bron heeft zijn eigen classificatie met een attribuut dat naar LU_ModelType wijst.

Bron Klasse-domein Vertaaltabel (relatie-attribuut) Tussenresultaat
BRP (25 m) BRPGewasType BRPGewasType/LU_ModelType_rel LU_Landbouw_BRP
LGN (25 m, modus) LGNKlasse LGNKlasse/LU_ModelType_rel LU_Landbouw_LGN
BBG/CBS CBSKlasse CBSKlasse/LU_ModelType_rel LU_CBS

De opbouw verloopt in stappen, telkens met MakeDefined (neem de eerste, vul gaten met de tweede):

  1. Landbouwbasis (LU_Landbouw). Eerst de BRP, aangevuld met LGN waar geen perceel is opgegeven of het gewas geen modelklasse heeft.
  2. CBS/BBG eroverheen (LU_Basisjaar_BBG0). De uit BBG vertaalde CBS-kaart heeft voorrang en wordt aangevuld met de landbouwbasis waar CBS geen modeltype levert. De BBG-klasse overig agrarisch terrein vertaalt bewust niet naar een modeltype, zodat die cellen door de landbouwbasis ingevuld kunnen worden.
  3. Restregel overig agrarisch (LU_Basisjaar_BBG1). Cellen die dan nog leeg zijn en in BBG overig agrarisch terrein zijn, krijgen Landbouw_gg_vee.
  4. Vangnet (LU_Basisjaar_BBG). Wat dan nog ongedefinieerd is, krijgt overig_Totaal.

De LGN-route. De stand-administratie is de basis: hoofdinfrastructuur wordt Infra, het bebouwde gebied van LGN wordt wonen (primair bebouwd gebied: bebouwing, bos en gras, klassen 18, 20 en 23) of werken (secundair bebouwd gebied: bebouwing en gras, klassen 19 en 28), landbouw krijgt de gewasklasse uit de BRP of LGN, en natuur en water de klasse van hun type. De overige bebouwing en infrastructuur blijven leeg en krijgen hun klasse via de dominantieregel van de kaart uit de BAG- en LISA-standen. De twee routes verschillen op 606.739 ha; Controle/Tabel_Kerngetallen legt ze naast elkaar.

Naast de kaart wordt in beide routes de ruwe CBS-klasse zelf bewaard (gg_CBS), omdat de functievlaggen (woonlocatie, werklocatie, groot water, bouwterrein, exogeen grondgebruik) daar nog op rusten en de zichtjaarkaart er de exogene, onveranderlijke klassen mee herkent.

image

Zichtjaar

De zichtjaarkaart wordt per zichtjaar opgebouwd met de template Make_Landgebruikskaart_T (cfg/main/Templates/Landgebruikskaart/Make_Landgebruikskaart_Basisjaar_T.dms). Dezelfde template doet zowel het basisjaar (IsStartJaar) als de zichtjaren; voor een zichtjaar is het vertrekpunt de kaart van het vorige jaar (gg_prev, in het eerste zichtjaar dus LU_Basisjaar).

De kern is een switch die per cel in afnemende prioriteit het modeltype kiest (attribuut Result):

  1. Cellen zonder data houden gg_prev (in het eerste zichtjaar LU_Basisjaar).
  2. Exogeen opgelegd landgebruik (ExogeenOpleggen, uit de variantparameters) overschrijft het vorige jaar in zichtjaren.
  3. Water houdt gg_prev. Waar de vorige kaart water is, wint water van de dominantieregel en van de allocatie.
  4. Behoud van het vorige jaar voor de overige cellen die niet door allocatie veranderen: exogene CBS-klassen (IsLU_exogenous), bestaand wonen en bestaande verblijfsrecreatie houden gg_prev.
  5. Dominante bebouwde-omgevingsklasse (wonen, werken of verblijfsrecreatie), bepaald met de methode van Claassens, Koomen & Rijken (2023). Hiervoor worden per sector drempelwaarden toegepast (aantal woningen, pandvoetafdruk in m2, aantal recreatiewoningen) en wordt met GetNieuwGrouped_T op aaneengesloten groepen boven een minimale omvang (ModelParameters/Advanced/MinimumGroupSize) getoetst. Per cel kiest een ArgMax over de gefilterde dichtheden welke van de drie functies dominant is.
  6. Overig allocatieresultaat. Is de cel niet dominant-bebouwd maar wel door de allocatie aan een subsector toegewezen (Allocatie, het LU_ModelType van de gealloceerde subsector, inclusief de landbouwklassen, natuur, water, wind en zon), dan wordt dat modeltype gebruikt.
  7. Anders behoudt de cel de waarde uit het vorige jaar (gg_prev).

De volgorde van de eerste drie punten luistert nauw. Tot augustus 2026 stond het behoud van bestaand wonen, water en verblijfsrecreatie voor de exogene oplegging. Een cel die wonen was en natuur opgelegd kreeg, bleef daardoor wonen op de kaart terwijl de stand wel werd geleegd. Gemeten in WLO_hoog_NbSGenuanceerd ging in 2030 geen enkele van de 4.585.974 wonencellen ooit naar een andere klasse, terwijl 58.395 werkencellen bij precies dezelfde oplegging wel naar natuur gingen; werken stond namelijk niet in die regel. De regel dateert uit september 2024, toen de oplegging nog alleen waterbergingsreservoirs deed en de botsing met wonen een randgeval was. De afscherming zelf blijft staan, want die moet voorkomen dat de allocatie en de dominantieregel over bestaand bebouwd gebied heen schrijven; alleen de oplegging gaat er nu voor.

Water staat sinds #665 als eigen case. De uitkomst is regel voor regel dezelfde als daarvoor, want beide takken leveren gg_prev; de splitsing maakt de enige case die over het oppervlak gaat en niet over de bebouwing apart leesbaar. Wat die case doet is wel de moeite van het weten waard: waar de vorige kaart water is, blijft de kaart water ook als de stand op diezelfde cel woningen telt. Elke indicator die de kaart leest ziet dan water, elke indicator die de stand leest ziet wonen, en niemand meldt dat. Hoe vaak dat gebeurt telt Toets_WonenOpWater, met twee getallen. Woningen_OpWater is de ruis: alle woningen die de stand op een watercel zet, zoals een woonboot of een huis dat half over een sloot valt. Woningen_WaterWintVanWonen is het signaal: alleen de cellen waar de water-case daadwerkelijk een latere case overrulet. Dat tweede getal is uit de switch zelf afgeleid en niet uit de wonen-vlaggen van de stand, want een losse woning op water haalt de dominantiedrempel toch niet.

Het is bewust een teller en geen harde controle: er lopen al twee legitieme routes naar deze toestand, namelijk cellen die in het basisjaar water zijn en toch woningen dragen, en cellen die de zeef met opzet vrijgeeft, zoals IJburg 2 dat nog gedeeltelijk water is. De schakelaar ModelParameters/Advanced/ToetsWonenOpWaterInKaart maakt er alsnog een harde controle van en staat daarom op FALSE tot het getal nul is. Of water winnen ook het gewenste antwoord is bij het bebouwingstype wonen op water uit #614 is niet besloten; die keuze ligt bij PBL en Deltares. In het veengebied wordt de case vandaag niet eens bereikt, want het open water van de veenbouwstenen komt pas in de kaart als de exogene wateroplegging aanstaat, en dan wint case 2 al.

Het zichtjaar is dus geen volledige herberekening: alleen waar de bebouwde omgeving een dominantiedrempel passeert, waar exogeen wordt opgelegd, of waar het landelijk gebied opnieuw is gealloceerd, wijkt de kaart af van het vorige jaar. Het resultaat wordt per zichtjaar als GeoTIFF weggeschreven en kan ontkoppeld worden ingelezen (ModelParameters/LandUseMapOntkoppeld) om rekentijd te besparen.

Vertaaltabellen

De vertaling van de BRP-gewascodes naar de modelklassen en naar de landbouwtypen van de stand-administratie staat in Classifications/Landbouw/BRPGewasType.

Vertaal tabel LGN naar Modeltypen. Alleen gebruikte klassen zijn getoond.

LGN-klasse ModelType
agrarisch gras Landbouw_gg_vee_extensief
maïs Landbouw_gg_vee_extensief
aardappelen Landbouw_akkerbouw
bieten Landbouw_akkerbouw
granen Landbouw_akkerbouw
boomgaarden Landbouw_boomgaard
loofbos Natuur_Totaal
naaldbos Natuur_Totaal
bos in secundair bebouwd gebied Natuur_Totaal
kwelders Natuur_Totaal
open zand in kustgebied Natuur_Totaal
duinen met lage vegetatie Natuur_Totaal
duinen met hoge vegetatie Natuur_Totaal
duinheide Natuur_Totaal
open stuifzand en/of rivierzand Natuur_Totaal
heide Natuur_Totaal
matig vergraste heide Natuur_Totaal
sterk vergraste heide Natuur_Totaal
hoogveen Natuur_Totaal
bos in hoogveengebied Natuur_Totaal
overige moeras vegetatie Natuur_Totaal
rietvegetatie Landbouw_rietteelt
bos in moerasgebied Landbouw_moerasbomen
natuurlijk beheerde agrarische graslanden Landbouw_gg_vee_extensief
gras in het kustgebied Natuur_Totaal
struikvegetatie in hoogveengebied (laag) Natuur_Totaal
struikvegetatie in moerasgebied (laag) Natuur_Totaal
overige struikvegetatie (laag) Natuur_Totaal
struikvegetatie in hoogveengebied (hoog) Natuur_Totaal
struikvegetatie in moerasgebied (hoog) Natuur_Totaal
overige struikvegetatie (hoog) Natuur_Totaal

Table of contents