Geschiktheid
De geschiktheid van een locatie bepaalt hoe aantrekkelijk die locatie is voor een bepaalde sector of subsector. Geschiktheid is, samen met beschikbaarheid en dichtheid, een van de drie filters die bepalen waar en hoeveel er wordt gealloceerd. In de allocatieprocedure worden beschikbare locaties gesorteerd op geschiktheid: de locatie met de hoogste geschiktheid wordt als eerste ontwikkeld, totdat de regionale claim is vervuld.
De geschiktheidsbepaling bestaat uit twee componenten die per sector een verschillende rol spelen.
De twee componenten
Empirische component
De empirische component beschrijft de “intrinsieke” aantrekkelijkheid van een locatie, gebaseerd op statistische analyses van waargenomen patronen. Deze component is scenario- en variant-onafhankelijk: de basiskaart is voor alle varianten gelijk en wordt eenmalig berekend en opgeslagen. Voor wonen en werken werkt de allocatie die basiskaart per zichtjaar bij met wat het model in eerdere zichtjaren heeft neergelegd; zie de paragrafen Dynamische groennabijheid en Rol in de allocatie hieronder.
De empirische component wordt per sector op een andere manier bepaald:
| Sector | Methode | Eenheid | Bronbestand |
|---|---|---|---|
| Wonen | Exploitatiesaldo | Euro | Hedonische prijsanalyse (NVM), grondproductiekosten (regressie), bouwkosten (kentallen) |
| Werken | Kans op voorkomen | Waarschijnlijkheid (0-1) | Multinomiaal logitmodel per Jobs6-subsector |
| Verblijfsrecreatie | Kans op voorkomen | Waarschijnlijkheid (0-1) | Logitmodel |
| Zon | Half de genormeerde capacity factor, half de belevingskaart landschap (geinverteerd) | Score | Capacity factor Universiteit Utrecht, CBS/WUR belevingskaart |
| Wind | Half de genormeerde capacity factor, half de belevingskaart landschap (geinverteerd) + plaatsingsregels | Score | Capacity factor Universiteit Utrecht, CBS/WUR belevingskaart |
Ontwerpcomponent (tredes)
De ontwerpcomponent beschrijft de relatieve voorrang van locatietypen op basis van beleidskeuzen en ontwerpprincipes. Ze is variant-specifiek en kan per toepassing worden aangepast. De ontwerpcomponent wordt geoperationaliseerd via het tredeconcept, naar analogie met de Ladder voor Duurzame Verstedelijking.
Het tredeconcept werkt als volgt: locaties worden ingedeeld in een hierarchie van treden, waarbij lagere treden (hogere voorrang) eerder aan bod komen dan hogere treden. Binnen elke trede bepaalt de empirische geschiktheid de volgorde. De allocatie vult eerst alle beschikbare locaties in de laagste trede, en gaat pas door naar de volgende trede als de claims nog niet zijn vervuld of de locaties in de vorige trede op zijn.
De ontwerpcomponent heeft daarmee voorrang op de empirische component: een locatie in een lage trede met lage empirische geschiktheid wordt eerder ontwikkeld dan een locatie in een hoge trede met hoge empirische geschiktheid.
Geschiktheid wonen: het exploitatiesaldo
De geschiktheid voor wonen is gebaseerd op een exploitatiesaldo: het verschil tussen de verwachte opbrengsten en de verwachte kosten van woningontwikkeling op een locatie, per ontwikkelpakket. Wat een ontwikkelpakket is, welke pakketten er per variant en per subsector zijn en welke zeef bepaalt of een pakket op een cel mag landen, staat op Uitwerking wonen.
Opbrengsten
De verwachte opbrengst is afgeleid uit een hedonische prijsanalyse van NVM-transactiedata (2000 tot en met 2023). Deze analyse schat de woningwaarde per woningtype (WP4) als functie van woningkenmerken (oppervlak, kamers, onderhoud, hoogbouw) en locatiekenmerken: bereikbaarheid (reistijd naar 500k inwoners en naar OV-knooppunten), stedelijke aantrekkelijkheid (UAI, netwerkgebaseerd) en de natuur- en waterfracties in de omgeving (fr_natuur_tot2500m: aandeel natuur binnen 2,5 km; fr_water_500m: aandeel water binnen 500 m, beide uit LGN2024). De opbrengsten per ontwikkelpakket worden gerekend met de natuur- en waterfracties van het basisjaar; de allocatie corrigeert die opbrengsten per zichtjaar voor de natuur en het water die er aan het begin van dat zichtjaar liggen, zie de paragraaf Dynamische groennabijheid hieronder. De verandering ten opzichte van het basisjaar wordt achteraf gewaardeerd in Woningwaarde agv groenveranderingen. De coefficienten worden extern geschat (PriceIndices, spec rs_groen) en ingelezen via NVM_filedate en NVM_coeff_Year. De volledige prijsfunctie, de variabelenkeuze en de aannames per toepassing staan op Hedonisch woningprijsmodel.
Per ontwikkelpakket en per cel wordt de verwachte opbrengst berekend als de hedonische prijs van een woning van dat pakket, vermenigvuldigd met het aantal woningen per hectare van het pakket en het oppervlak van de cel in hectare.
Dynamische groennabijheid
De geschiktheid voor wonen is niet statisch. Per zichtjaar wordt de natuur- en waterfractie opnieuw bepaald voor de stand aan het begin van dat zichtjaar, met hetzelfde sjabloon dat de indicator gebruikt (Templates/Suitabilities/Groenfracties_T). Het verschil met het basisjaar levert per woningtype een relatieve prijsopslag, waarmee de opbrengsten in de allocatie worden vermenigvuldigd (#637). Alleen de opbrengsten worden gecorrigeerd, niet het exploitatiesaldo als geheel.
De vertraging van een zichtjaar is opzet: wat in een zichtjaar wordt gebouwd, is gebouwd in de periode ervoor en kan dus niet beprijsd zijn met natuur die in diezelfde periode is aangelegd. Daardoor is er ook geen endogeniteit binnen een zichtjaar, want de kaart ligt vast voordat de eerste iteratie begint. In het eerste zichtjaar is de opslag nul, want dan is er nog niets gerealiseerd dat mee kan tellen. Wie alleen het eindjaar doorrekent, heeft maar een zichtjaar en merkt dus niets van dit mechanisme.
Kosten
De kostenkant bestaat uit acht posten:
-
Bouwkosten: de bouwsom van het vastgoed, als kental in euro per vierkante meter bruto vloeroppervlak maal het bvo van het ontwikkelpakket. Het niveau komt uit CBS-tabel 83673NED; daaroverheen ligt een verhouding per woningtype.
-
Bijkomende kosten: honoraria, leges, rente tijdens de bouw en onvoorzien, als opslag op de bouwsom.
-
Winst en risico: de vergoeding van de ontwikkelaar over de vastgoedinvestering.
-
Grondproductiekosten: het bouw- en woonrijp maken van de grond, de bovenwijkse voorzieningen en het planproces. Geschat met drie semi-logaritmische regressies op grondexploitaties uit 2019, met de kaveldichtheid, de reistijd naar 5.000 inwoners, de omvang van het plangebied en een bodemdummy als locatievariabelen.
-
Bodemdalingkosten: de meerkosten van bouwen op een bodemdalingsgevoelige ondergrond ten opzichte van de zandgrondreferentie, per cel en per ontwikkelpakket. Alleen de aanlegkosten, want alleen die komen bij de ontwikkelaar terecht.
-
Piekbuibergingkosten: de aanleg van de bergingsmaatregelen die bij het pakket horen, met dezelfde maatregelfracties per variant als de bergingsindicator; in een variant zonder maatregelen is de post nul.
-
Verwervingskosten: het opkopen van het bestaande vastgoed en van de grond. Voor woningen uit de hedonische waardeschatting, met een korting voor corporatiebezit en de vervangingsfactor, voor niet-woningen uit de WOZ-brondata, voor onbebouwde grond uit een prijs per bodemgebruiksklasse.
-
Sloopkosten: het slopen van de bestaande bebouwing, met een basiskental per bouwtype plus een asbesttoeslag voor panden van voor 1994.
De verwervings- en sloopkosten van de bebouwing worden over het kadastrale perceel verdeeld, zodat een tuin kost wat het huis kost. Welke percelen met woningen in een zichtjaar aan de beurt zijn om te wijken bepaalt niet het saldo maar de Herontwikkelingskans.
Het exploitatiesaldo per locatie per ontwikkelpakket is:
Residuele waarde = Opbrengsten
- Bouwkosten - Bijkomende kosten - Winst en risico
- Grondproductiekosten - Bodemdalingkosten - Piekbuibergingkosten
Exploitatiesaldo = Residuele waarde - Verwervingskosten - Sloopkosten
Locaties met een hoger exploitatiesaldo zijn aantrekkelijker. Locaties met een saldo onder MinimumExploitatieSaldo kunnen restrictief worden verklaard; die drempel staat per variant in VariantK.dms, en een hogere waarde is daar strenger en niet ruimer.
De volledige beschrijving van elke post, met de bronnen, de coefficienten, de lagen die de kaarten maken en de aannames, staat op Exploitatiesaldo wonen.
Geschiktheid werken: multinomiaal logitmodel
De geschiktheid voor werken komt uit een multinomiaal logitmodel dat de kans schat op bouw voor elk van de zes werksubsectoren (Jobs6), met geen bouw als referentiecategorie. Het is geschat op cellen van 100 m en wordt toegepast op de cellen van de allocatie (AdminDomain). Wat die zes subsectoren zijn en hoe de sector verder is uitgewerkt staat op Uitwerking werken. Het model wordt in RSopen zelf geschat, in BaseData/Suitabilities/Werken/Herschatting met de schatter Templates/Statistiek/Mlogit_T, op de bouw van werkpanden van 2017 tot 2022 (#708). De coefficienten worden ingelezen uit een gedateerde CSV (logitcoeff_mlogit_devType_<datum>.csv in de map Vastgoed van %RSo_DataDir%, met de datum uit Werken_coeff_date).
Wat als bouw telt
Een cel telt voor een sector als ontwikkeld als de bouw er minstens 100 m2 voetafdruk voor die sector oplevert. Bouw is een nieuw werkpand met een recent bouwjaar, een pand met een recent bouwjaar dat zijn eerste verblijfsobject kreeg, of een werkpand dat zijn sector hield en minstens 25 m2 groter werd (Werken_Herschatting_PandGroter). Recent betekent hooguit een jaar (Werken_Herschatting_BouwjaarMarge) voor het begin van de periode, zodat een bestaand pand dat pas later in de BAG wordt opgenomen niet als bouw telt. Een pand dat alleen van functie wisselt, telt evenmin. Logies in een pand in een verblijfsrecreatiegebied van het CBS telt niet als bouw van overige consumentendiensten, want het model deelt die logies apart toe als verblijfsrecreatie (#364).
De steekproef bestaat uit alle cellen met bouw en een trekking van 10 procent uit de cellen zonder bouw, met een correctie op de constanten voor die trekking. Getoetst op de bouw van 2022 tot 2026 valt 75 procent van de bouw van nijverheid en logistiek in de 5 procent best scorende cellen van de eigen provincie; een kaart zonder voorspellende waarde haalt 5 procent. De toets per sector staat in #708.
De verklarende variabelen
- Afstand tot een vrachtluchthaven, een op- en afrit (2018), een zeehaven (2019) en de stedelijke contour (2000), log-getransformeerd en begrensd op minimaal 1 km
- Reistijd naar het dichtstbijzijnde OV-knooppunt (kaart van 2026) en naar 500.000 inwoners (kaart van 2024), log-getransformeerd en begrensd op 1 tot 120 minuten
- Hedonische grondprijs 2007 (log-getransformeerd, plus 1 euro per m2)
- Urban Attractivity Index (UAI) als logaritme, na optelling van 0,000001 (
Werken_UAIVerschuiving), zodat een cel zonder voorzieningen in de omgeving een eindige waarde krijgt - Landgebruiksaandelen in de cel (niet-beschikbaar, bouwterrein, natuur, wonen) en het aandeel overig bebouwd in een straal van 1000 m
- Ligging in het zeehavengebied, dat vastligt (zie Vintage van de invoerdata), en ligging op een andere IBIS-werklocatie
Per schaalniveau staat er een maat voor de omgeving in: lokaal de UAI, daarboven de reistijd naar een OV-knooppunt en daarboven die naar 500.000 inwoners. De reistijden naar 100.000 en naar 500.000 inwoners hangen te sterk samen om allebei op te nemen.
IBIS heeft een eigen term, omdat de bouw van werk sterk geconcentreerd is op werklocaties. Zeehaventerrein heeft een eigen term naast die voor de andere werklocaties, omdat de diensten op zeehaventerrein veel minder bouwen dan op bedrijventerrein. De termen tellen niet dubbel met de zeef: die gebruikt IBIS om volle terreinen uit te sluiten en bestaande terreinen vrij te stellen van de milieuzonering, en geen van beide maakt een terrein aantrekkelijker.
Per locatie worden de zes kansen genormaliseerd via de multinomiale logitformule:
P(sector_j) = exp(V_j) / (1 + sum(exp(V_k)))
Wat niet in de schatting zit
De schatting heeft geen provinciale constanten, omdat die harde grenseffecten tussen provincies zouden geven (#599). De constante is daardoor het landelijke niveau. Ook beleidsdummy’s staan er niet in: ruimtelijke restricties legt RSopen op via de Beschikbaarheid (zeef en restrictiekaarten), en het beleid uit de schattingsperiode is geen toekomstbeleid. Netcongestie en de beleidskaarten van nu zijn te nieuw om de bouw in de schattingsperiode te verklaren; die horen als apart onderwerp in de toepassing (#647).
Vintage van de invoerdata
In de schatting beschrijft elke variabele de stand aan het begin van de periode: de UAI uit de BAG van 2017, met dezelfde berekening als in de toepassing (CalculateUAI krijgt het BAG-jaar mee), de landgebruiksaandelen uit de BBG van 2017 en de werklocaties uit IBIS 2017. Waar geen oudere stand met dezelfde methode bestaat, gebruikt de schatting de kaart die de toepassing ook leest: de afstanden en de grondprijs van 2007. Ook de reistijdkaarten zijn die van de toepassing, van 2024 en 2026; een oudere reistijdkaart verandert de voorspelling nauwelijks (#708). Het zeehavengebied ligt vast (SourceData/Grondgebruik/IBIS/Y2022/Zeehavens): de terreinen die IBIS 2022 als zeehaventerrein typeert in veertien kernen met een zeehaven, plus de kadegebonden en niet kadegebonden terreinen in Amsterdam, Zaanstad, Velsen en Beverwijk. Schatting en toepassing lezen zo hetzelfde gebied, welke jaargang IBIS_Year ook aanwijst, zodat een andere typering in een nieuwere IBIS de term niet verschuift.
De toepassing voedt de coefficienten met de actuele stand, in de logica dat de actuele stand de groei daarna voorspelt. De landgebruiksaandelen komen uit het BBG-jaar BBG_Year (in de klassenindeling van de nieuwere BBG-jaargangen telt de klasse zonnepark als overig bebouwd), de andere werklocaties uit IBIS_Year, en de UAI wordt dynamisch berekend uit de BAG van BAG_RecentYear met hernormalisatie op het actuele maximum. De BBG van 2017 en de nieuwere jaargangen volgen een andere indeling van het CBS, dus schatting en toepassing gebruiken voor de landgebruiksaandelen niet precies dezelfde klassen. Cellen met ontbrekende data krijgen een nut van -1e9 en daarmee kans 0 (#599), en een IntegrityCheck bewaakt dat de grondprijskaart gebiedsdekkend gevuld blijft.
Rol in de allocatie
In de allocatie wijkt de werken-geschiktheid op drie punten af van de statische kaart:
- Dynamisch per zichtjaar (analoog aan de dynamische groennabijheid van wonen): de aandelen wonen, natuur en water in de cel en het buurtaandeel overig bebouwd (1000 m) worden per zichtjaar bijgewerkt met wat het model in eerdere zichtjaren heeft gealloceerd of exogeen opgelegd, uit de beginstand van het zichtjaar. Alleen toevoegingen tellen: het aandeel dat een cel in de statische kaart al had wordt niet verlaagd, want nieuw gebruik landt vrijwel altijd op cellen die aan geen van deze aandelen bijdroegen. Nieuw werken trekt zo vervolgallocaties aan. Bouwterrein, de UAI en de IBIS-termen blijven statisch: nieuw werk buiten IBIS wordt geen IBIS, maar telt mee via het aandeel overig bebouwd. In het eerste zichtjaar is de kaart gelijk aan de statische kaart.
- Raw-nut als allocatie-input: binnen een subsector telt alleen de rangorde, en de MNL-noemer (die per cel verschilt) drukt cellen die voor meerdere sectoren aantrekkelijk zijn ten onrechte omlaag; daarom rangschikt de allocatie op het raw-nut. Cellen met ontbrekende data zijn null en komen nooit in de kandidaatset.
- Prioriteit in de subsectorkeuze: wanneer meerdere werksubsectoren dezelfde cel boven hun zaaglijn hebben, wint eerst de subsector waarvoor de cel een bestaande dominante kantoor- of instellingscel is (zie punt 4), dan de subsector met harde plannen op die cel, dan zachte plannen, dan stimuli (KanOp-gefilterd), en pas daarbinnen de hoogste kans. De tredescores zelf zijn tussen subsectoren niet vergelijkbaar, omdat het aantal treden per subsector verschilt.
Binnen een subsector telt de kaart verder puur ordinaal binnen een trede; zie Allocatie procedure in formules.
Daarnaast dragen twee voorrangstredes de plek waar nieuwe werkgelegenheid landt, beide als hoogste as in een eigen tredetabel:
- Verdikking in de bestaande voorraad (#668): op cellen waar zakelijke dienstverlening in het basisjaar de werkstand domineert (aandeel boven
KantoorDominantieDrempel, met een ondergrens op de werkstand zodat een eenmanszaak aan huis niet meetelt) geldt een potentieelvloer van de eigen werkstand maal de verdikkingsfactor, gaat de trede boven greenfield, en vervallen de sloopleeftijd- en IBIS-vol-toetsen in de zichtjaarzeef. Zo landt de bureaudeling in de panden waar de bureaus staan; zie Dichtheid voor de dichtheidskant. Dezelfde ingreep bestaat voor overheid en kwartaire diensten, met dezelfde dominantiedrempel, een eigen ondergrens en een eigen verdikkingsfactor. - Verzorgende functies bij de wijken (#710): voor detailhandel, overige consumentendiensten en overheid en kwartaire diensten gaan cellen binnen bestaand bebouwd gebied of binnen een schijf van
VerzorgendWoongebiedStraalrond bestaand woongebied boven alles daarbuiten; bij overheid en kwartaire diensten gaat de bestaande instelling daar nog voor. Kaal buitengebied is alleen overloop. De schijf is verankerd op het basisjaar, dus wijken uit latere zichtjaren trekken nog geen voorzieningen aan; dat staat als open punt in #710.
De schatting heeft beperkingen. Hij rust op een enkele periode van vijf jaar, met de top van de logistieke bouwgolf erin. De typering van logistieke nieuwbouw die het model uit de BAG afleidt, mist twee groepen panden, die waarschijnlijk als nijverheid tellen: panden uit 2020 kleiner dan 5.000 m2 en panden van 500 tot 2.500 m2 met een bouwjaar na 2022 (#889). De UAI normeert in een regionale run op het maximum van het studiegebied, terwijl de coefficienten landelijk geschat zijn (#888). En binnen een trede bepaalt de kaart alleen de volgorde, dus waar het werk landt, hangt ook sterk af van de tredes en van groei in bestaande cellen.
Geschiktheid verblijfsrecreatie: logitmodel
De geschiktheid voor verblijfsrecreatie volgt een vergelijkbare benadering als werken, maar met een binair logitmodel (wel/niet verblijfsrecreatie). De verklarende variabelen zijn:
- Afstand tot luchthaven, snelwegoprit, treinstation, stedelijke contour, Natura 2000
- Reistijd naar 100.000 inwoners (log-getransformeerd)
- Hedonische grondprijs
- Landschapskwaliteit (belevingskaart)
- Landgebruiksaandelen in de omgeving (1000m radius): landbouw, infrastructuur, bos, overige natuur, wonen, water, diversiteit
De coefficienten worden in het model zelf geschat, op precies de termen die de formule toepast: de afhankelijke variabele is de overgang naar verblijfsrecreatie tussen BBG 1996 en BBG 2015, de covariaten zijn dezelfde kaarten en transformaties als in de formule, en de schatting loopt met het logitsjabloon Templates/Statistiek/Logit_T. De herschatte set staat als ontkoppeld bestand met een fingerprint; de oorspronkelijke csv (gekozen via Verblijfsrec_coeff_date) draagt dezelfde termnamen en blijft als referentie. De herschatting is nodig omdat de formule maar een deel van de termen uit die oorspronkelijke schatting gebruikt: de beleidsdummy’s en de EHS-afstand blijven weg, want restricties lopen in RSopen via de zeef en niet via de geschiktheid, en de constante van het volle model past niet bij een formule met minder termen. Cellen met ontbrekende data krijgen kans 0, dezelfde nodata-afhandeling als voor werken (#599).
Geschiktheid zon en wind
Zon
De geschiktheid voor zonne-energie is gebaseerd op de zonneladder, een hierarchie van locatietypen geordend naar maatschappelijke voorkeur. De zonneladder is ontwerpmatig en wordt gedefinieerd in VariantParameters/Tredes/Zon.dms. Binnen elke trede van de zonneladder wordt gesorteerd op de empirische geschiktheid: half de op het maximum genormeerde capacity factor, half de (geinverteerde) belevingskaart landschap (BaseData/Suitabilities/Zon), zodat locaties met een hogere opbrengst en een lagere landschapsbeleving eerder worden benut.
De treden van de zonneladder staan in Classifications/Zonneladder, met de kaart per trede in BaseData/Zonneladder, en omvatten categorieen als bermen, parkeerplaatsen, geluidswallen, en landbouwgrond.
Wind
De geschiktheid voor windenergie combineert de op het maximum genormeerde capacity factor en de (geinverteerde) belevingskaart landschap, elk voor de helft (BaseData/Suitabilities/Wind), met een set plaatsingsregels voor windturbines. Deze regels bepalen of een locatie fysiek geschikt is voor het plaatsen van een turbine, rekening houdend met onderlinge afstanden, orientatie en minimale groepsgrootte. De plaatsingsregels worden geevalueerd via een stempelpatroon dat in de allocatiefase wordt toegepast.
Het tredeconcept in detail
De volledige beschrijving van de ladder staat op Tredes: hoe een ladder uit assen wordt opgebouwd, welke assen er zijn, welke ladders er per sector en subsector bestaan, welke assen met de tijd meebewegen en waar je op moet letten als je er een aanpast. Hieronder alleen wat je nodig hebt om een geschiktheidskaart te lezen.
Een ladder is een cartesisch product van assen, per sector, per subsector en per trede-variant gedefinieerd in VariantParameters/Tredes/. Voor wonen in de BAU-ladder zijn de assen herontwikkeling (2: de percelen die de herontwikkelingskans vrij liet, en de rest), plancapaciteit met stimuli (6 klassen), bestaand bebouwd gebied (3: binnen, aansluitend aan een woonkern, verder weg), OV-bereikbaarheid (3) en grondgebruik (2), samen 216 klassen. De volgorde van de assen is de prioriteitsvolgorde: de eerste as weegt het zwaarst, dus een vrijgekomen perceel gaat voor op elke andere cel, en daarbinnen bezetten harde plannen de bovenste treden. Een locatie binnen harde plancapaciteit, buiten bebouwd gebied en zonder OV krijgt dus nog steeds voorrang boven een locatie buiten plancapaciteit, binnen bebouwd gebied en nabij OV.
De plancapaciteitsas is geen kruisproduct van plan en stimuli maar een aaneenschakeling van zes klassen op volgorde (hard plan, zacht plan, harde, middel- en zachte stimuli, daarbuiten): een cel valt in de eerste klasse die op haar van toepassing is.
De ladder beslist op cellen van 25 meter, dezelfde waarop de allocatie kiest, en wordt per as opgebouwd: elke as levert per cel de eerste klasse die waar is, en de trede volgt uit de combinatie van die asklassen in de volgorde van de assen.
De trede-variant per sector wordt aangestuurd via Trede_Variant in VariantK.dms. De namen van de trede-sets zijn niet dezelfde als de namen van de varianten van een toepassing: Intensiveren en Transformeren komen uit de Ruimtelijke Verkenningen 2023, en een latere toepassing kan er met een andere variantnaam naar verwijzen. Zie Deel III voor de toepassingen. De as bouwregime is een eigenschap van de plek en niet te verwarren met de bouwwijze, een eigenschap van het ontwikkelpakket; zie #614 voor dat onderscheid.
Drie van de vijf wonen-assen bewegen met de tijd mee: de herontwikkelingsas wordt per zichtjaar gezet uit de Herontwikkelingskans, de plancapaciteit vervalt na het zichtjaar in PlancapaciteitGeldigTotEnMet (in ModelParameters/Advanced), en het bebouwd gebied groeit per zichtjaar aan met een schijf van 100 meter rond wat het model in eerdere zichtjaren heeft gebouwd. De OV-bereikbaarheid en het bouwterrein staan op het basisjaar. Zie Tredes voor de redenen en de uitwerking.
Samenspel empirisch en ontwerp
De uiteindelijke geschiktheidswaarde die in de allocatie wordt gebruikt is een combinatie van de trede (ontwerpcomponent) en de empirische score. De trede bepaalt de grofmazige volgorde; de empirische score bepaalt de fijnmazige volgorde binnen elke trede.
In de implementatie wordt de empirische kaart per subsector eerst omgezet in een rangnummer, dat wordt opgeteld bij een offset die per trede verschilt. Locaties in lagere treden krijgen een hogere offset, waardoor ze altijd boven locaties in hogere treden uitkomen, ongeacht de empirische score.
Geschiktheid_totaal = Trede_offset x bereik + rangnummer(Empirische_geschiktheid)
Dit mechanisme waarborgt dat de ontwerpvoorkeur leidend is, terwijl binnen de ontwerpvoorkeur de empirische onderbouwing de doorslag geeft. Binnen een trede telt daardoor alleen de rangorde van de empirische score, niet de hoogte. De concurrentie tussen subsectoren van dezelfde sector om dezelfde cel wordt beslist op de hoogte van de empirische score; voor werken gaat daar de prioriteit van bestaande dominante cel, plancapaciteit en stimuli aan vooraf (zie Rol in de allocatie onder de werken-paragraaf).