Plancapaciteit

De ruimtelijke plannen of plancapaciteit geven de voorgenomen ruimtelijke ontwikkelingen van gemeenten, provincies en het Rijk weer. Het betreft ruimtelijk expliciete plannen die al dan niet openbaar beschikbaar zijn. Deze worden door het PBL geïnventariseerd en verwerkt in de PlanCapaciteit-repository.

Binnen deze repository worden alle plannen op verschillende schaalniveaus ingelezen en samengebracht. Op basis van expert judgement worden ze vervolgens gecategoriseerd als harde of zachte plannen. Daarnaast wordt onderscheid gemaakt tussen plannen voor wonen en werken. De plannen voor werken worden verder uitgesplitst naar locaties die voornamelijk bestemd zijn voor kantoren, industrieterreinen (hogere milieucategorieën) of algemene bedrijfslocaties.

Hoewel plannen als hard óf zacht worden geclassificeerd, kunnen de bestemmingen voor werkfuncties elkaar deels overlappen. In de systematiek wordt aangenomen dat op industrieterreinen uitsluitend nijverheid en logistiek voorkomen, op kantoorlocaties alle functies behalve nijverheid en logistiek, en op algemene bedrijfslocaties alle functies behalve industrie. Deze indeling is gebaseerd op de mate van mengbaarheid met andere functies en de toegestane maximale milieucategorie. In het model staat ze als drie KanOp-vlaggen per Jobs6-subsector in Classifications/Actor.dms (KanOpIndustrieterrein, KanOpKantoor, KanOpAlgemeneBedrijfslocatie).

Doorwerking in het model

Plancapaciteit werkt op twee plekken door:

1. In de zeef: locaties met plannen voor de betreffende subsector zijn vrijgesteld van de restricties die alleen buiten plancapaciteit gelden. De vrijstelling is per subsector KanOp-gefilterd, respecteert de schakelaars HardePlannenGeldigInZeef en ZachtePlannenGeldigInZeef, en vervalt in zichtjaren na ModelParameters/Advanced/PlancapaciteitGeldigTotEnMet, omdat plannen een beperkte looptijd hebben.

   De inhoudelijke restricties staan in de basisjaarzeef, en die wordt eenmaal per variant opgebouwd en kent het zichtjaar dus niet. Daarom levert de basisjaarzeef twee uitkomsten, met en zonder planvrijstelling, en kiest de zichtjaarzeef er per zichtjaar een van. De zichtjaarzeef houdt daarnaast twee eigen planvlaggen, die dezelfde schakelaars en dezelfde vervaldatum dragen.

2. In de tredes: locaties binnen harde of zachte plannen krijgen voorrang in de allocatie. Ook deze trede-voorrang is per subsector KanOp-gefilterd, zodat nijverheid geen voorrang krijgt op een hard kantoorplan, en zij vervalt op dezelfde datum als de vrijstelling in de zeef. De tredes worden zichtjaaronafhankelijk opgebouwd, dus staan er opbouwen met en zonder plancapaciteit klaar en kiest de allocatie er per zichtjaar een van.

   Die tweede plek weegt zwaarder dan de eerste. De plancapaciteit-as staat hoog in de combine die de ladder opbouwt en is daarmee een van de zwaarste cijfers: bij wonen en bij nijverheid en logistiek is zij de eerste as, bij kantoren en de verzorgende werkfuncties gaat alleen de as voor die bestaand kantoorgebied, respectievelijk de ligging binnen woongebied of kom vooropzet. De allocatie ordent strikt lexicografisch: een cel in een hogere trede gaat altijd voor op elke cel in een lagere trede, ongeacht de geschiktheid. Bij nijverheid en logistiek is plancapaciteit zelfs de enige inhoudelijke as van de ladder.

Verantwoording

De keuzes hierboven zijn gemaakt in de volgende issues; daar staat de afweging en de meting die eraan ten grondslag ligt.

• #639: de trede-voorrang per werksubsector KanOp-gefilterd, en de schakelaars en de vervaldatum ook in de zichtjaarzeef.
• #668 en #710: bij kantoren en de verzorgende werkfuncties gaat een as over de bestaande voorraad of het woongebied voor op de plancapaciteit.
• #670: de zichtjaarzeef houdt geen eigen tak over die alleen buiten plancapaciteit geldt; de inhoudelijke restricties staan in de basisjaarzeef.
• #682: de basisjaarzeef levert een uitkomst met en zonder planvrijstelling, zodat de vervaldatum op alle restricties werkt.
• #739: de trede-voorrang vervalt op dezelfde datum als de vrijstelling in de zeef.
• #801: die koppeling is vast ingebouwd en geen schakelaar.