Woningvoorraad naar bouwjaar

Deze indicator verdeelt de woningvoorraad van een zichtjaar over bouwjaarklassen: voor 1940, 1940 tot 1970, 1970 tot 1990, vanaf 1990, en een klasse Onbekend. Hij beantwoordt vragen als hoeveel woningen van voor 1970 er in een zichtjaar nog staan, bijvoorbeeld voor de verduurzamingsopgave of de funderingsproblematiek.

Waarom het een afleiding is

De stand van het model draagt geen bouwjaar. Een woning telt in de stand als aantal per cel en per woningtype, niet als object met een geschiedenis. Het bouwjaar wordt daarom afgeleid uit twee dingen die het model wel kent: de bouwjaren in de BAG van het basisjaar en de verandering van de stand per cel sinds het basisjaar.

De sleutel is dat een woning uit een klasse voor het basisjaar alleen een woning uit het basisjaar kan zijn. Alles wat de BAG-nieuwbouw en de allocatie toevoegen is na het basisjaar gebouwd, en valt dus in de jongste klasse.

Rekenregel

In het basisjaar (Basisjaar/WoningvoorraadBouwjaar):

  1. Per pand de unieke woon-vbo’s naar het oorspronkelijke bouwjaar van het pand (Bouwjaar_trunc), ingedeeld in de bouwjaarklassen van SourceData/Vastgoed (dezelfde als bij de Funderingsschade).
  2. Over de cellen verdeeld met dezelfde toedeling van panden over cellen als de basisjaarstand (ToedelingPand_CAD).
  3. Woningen in een pand zonder bekend bouwjaar en woon-vbo’s zonder pand vallen in Onbekend.
  4. Per cel het aandeel per klasse. Dat aandeel wordt toegepast op de basisjaarstand en niet de telling zelf, zodat de klassen per cel altijd optellen tot de stand.

In een zichtjaar (Zichtjaren/<zichtjaar>/WoningvoorraadBouwjaar):

  1. Op een cel waar de allocatie een ontwikkelpakket heeft ingericht is niets van het basisjaar over, want de allocatie vervangt daar de hele stand door het pakket. Dezelfde afbakening als IsOPCel bij de Woningwaarde agv groenveranderingen.
  2. Op de overige cellen blijft het deel van de basisjaarwoningen staan dat de stand van het zichtjaar nog draagt: de stand van het zichtjaar gedeeld door die van het basisjaar, begrensd op 1.
  3. Dat behouden deel gaat naar rato van het basisjaaraandeel over de klassen.
  4. Wat de stand daarboven draagt, is na het basisjaar gebouwd en telt in de jongste klasse.

De vijf klassen tellen per cel op tot de woningvoorraad van het zichtjaar.

Aannames en beperkingen

  • Een gedeeltelijke afname van de stand op een cel raakt alle klassen naar rato. Sloop van vooral oude woningen kan het model niet onderscheiden.
  • Waar de BAG op dezelfde cel zowel sloop als meer nieuwbouw laat zien, telt de gesloopte basisjaarvoorraad als behouden, want de stand neemt per saldo toe.
  • De indicator is exact zodra het bouwjaar een dimensie van de woningstand zelf is. Dat vraagt een andere stand en een nieuwe allocatie; deze afleiding is de tussenstap.

Uitvoer

  • Een kaart per klasse, WoningvoorraadBouwjaar_<klasse>_<zichtjaar>_<studiegebied>.tif, met Voor1940, Van1940tot1970, Van1970tot1990, Vanaf1990 en Onbekend, in woningen per cel.
  • De kolommen WoningvoorraadBouwjaar_<klasse> in de zichtjaartabel en in de basisjaartabel, zie Effectmodules en indicatoren. De woningen van voor 1970 zijn de som van de eerste twee klassen.
  • Een tabelrun met TabellenUitExport leest de kaarten terug in plaats van ze te herberekenen.

Controle

De BAG-telling van het basisjaar hoort gelijk te zijn aan de basisjaarstand. De rij bouwjaar_telling_tov_stand in ChecksBasisjaar van het diagnoseharnas (cfg/main/Diagnose.dms) bewaakt dat met een norm van 0,999 tot 1,001. Wijkt de verhouding af, dan komt het aandeel per klasse uit een andere BAG of een andere pandkoppeling dan de stand.

Voorbeeld

Als illustratie, uit de NL2120-toepassing (WLO hoog, variant BAU, productierun van september 2026): de BAG-telling in het basisjaar komt uit op de stand, 8,1 miljoen woningen, waarvan 3,2 miljoen van voor 1970. In 2120 staan daar nog 3,15 miljoen van; de jongste klasse groeit van 2,5 naar 5,1 miljoen door alles wat na het basisjaar is gebouwd. Die getallen horen bij de toepassing en niet bij de indicator.

Verantwoording

  • #828: de rekenregel als prototype voor een levering, met de grens bij 1970.
  • #836: de indicator naar de vier bouwjaarklassen, met kaarten, tabelkolommen en de controle in het diagnoseharnas.